|
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini
mekanik enerjiye çeviren makinalara
motor
denir.
Yakıtlarına göre motorlar,
Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere
ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı
benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot
(motorin); LPG'li motorun yakıtı ise
LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre
motorlar sıra tipi, v tipi, yıldız
tipi, boksör tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar,
su soğutmalı ve hava soğutmalı diye
ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten
yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye
ayrılır. Araçlardaki motorlar içten
yanmalı motorlardır. İçten yanmalı
motorlar ise, mazot, benzin ya da
motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre,
iki zamanlı ve dört zamanlı motorlar
diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme,
sıkıştırılmış benzin-hava
karışımının buji ile ateşlenmesi ile
olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası
ile şöyledir: Emme, sıkıştırma,
ateşleme (veya genişleme; iş zamanı
da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek
ateşleme yapılan motorlarda yakıt
olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan
araçlarda yakıt olarak, kurşunsuz
benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları
şunlardır: marş motoru, piston,
segman, piston kolu, silindir
kapağı, supap kapağı, eme manifoltu,
egzost manifoltu, silindir gövdesi,
silindir gömleği, karter, conta,
külbütör, emme supapı, ekzost supapı,
supap iteceği, krank mili, kam mili,
volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında,
mazot pompası (enjeksiyon pompası)
ve enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin
dışında karbüratör, benzin pompası,
buji, disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ

Benzinli motorun ateşleme siteminin
bazı önemli parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon
bobini, distribütör, buji ile
distribütör içinde bulunan platin
takımı, alçak yüksek gerilim
kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi
ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli
motorlarda bulunan distribütör' ün
en önemli görevleri endüksiyon
bobininden gelen yüksek voltajı
bujilere dağıtmanın yanı sıra,
platin ve meksefe yardımıyla yüksek
voltajın oluşumunu sağlamak, ayrıca
tevzii makarasıyla da elektrik
dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen
voltajı 15.000 - 25.000 volta
çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım
dağıtan distribütördür. Motor
çalışmazken kontak anahtarı,
ateşleme durumunda açık unutulursa
platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra
bazı parçaları değişmelidir.
Bunlardan biri platin ve bujidir.
Ateşleme sistemi ayarlarından biri
buji ayarı ve diğeri ise platin
ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe
(kondansatör) yanabilir. Platin meme
yaparsa zımparayla temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise,
sebebi buji kablolarından birinin
çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma
olmamasının sebeplerinden biri
bujilerin normal ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk
olması ayrıca bujilerin kurum
bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor
çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir
aracın egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman
çıkması durumunda karışım oranı da
kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ

Benzinli motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt
göstergesi, karbüratör, hava
filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, besleme pompası, mazot
filtresi, enjeksiyon pompası,
enjektör, ısıtma kızdırma bujileri,
yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi,
karbüratöre giren havayı süzmek ve
ve sessiz emiş sağlamaktır. Hava
filtresinin tıkanmasını önlemek için
basınçlı hava ile temizlemeliyiz.
Öte yandan, hava filtresi tıkalı
olan motor zengin karışımla çalışır.
Filtre yine de temzilenmeden motor
hala çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu
üzerindedir ve sadece benzinli
motorlarda olur. Benzin-Hava
karışımını ayarlar. Karbüratörün
karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi,
soğuk havalarda motorun çabuk
çalışmasını sağlamaktır. Jikle
devresi karbüratörde bulunur. Jikle
kelebeği, karbüratörün hava giriş
deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve
temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar
egzost manifoldu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu,
basınçlı olarak çıkan yanlış
gazların sesini azaltır. Eğer aracın
egzostundan fazla ses çıkıyorsa
susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor
ayarlarından biridir. Soğuk ve sıcak
ayar olarak ikiye ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken
en önemli noktalardan biri hava
filtresini kışlık pozisyona almak ve
otomatik jikle kışlık pozisyonuna
çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor
stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile
motorun hala çalışmasını sağlayan
devre rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs.
varsa motor tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri
rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için
gaz pedalına sonuna kadar basılarak
marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa
karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal
olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak
için eksozuna bakılır. Eğer egzost
rengi siyahsa fazla yakıt yakıyor
olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ

Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu
doldurup sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden
bazıları:
Motor bloğunun altını
kapatmak ve yağa depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken
kontak anahtarı kapatılır
ve 4-5 dakika beklenir. Yağ ölçümü
yapılırken araç düz durumda
olmalıdır. Yağ seviyesi yağ
çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi
yağ çubuğunun iki çizgisi arasında
olmalıdır. Yağ seviyesi normalin çok
altında iken motor çalıştırılırsa
motor ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor
sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara
motor yağı kullanılır. Motorun yağı
karterin altındaki tapa açılarak
boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap
muhafaza kapağı üzerindeki kapaktan
doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli
km'lerde mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin
sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi
duman çıkar.
Marşa basılıp motor
çalıştırıldığında yağ lambasının
sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın
olup olmadığı motor yağ
göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde
anormallik görülürse motor hemen
durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ

Su ile soğutma sisteminin bazı
parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna
depoluk eder. radyatörün altında su
boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su
çıkışındadır. Motorun sıcaklığını
çalışma sıcaklığında sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör
kayışından hareket alır.
Radyatördeki soğuk suyu su
kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı
motordan ayıran bir diğer özellik
hava soğutmalı motorda radyatör ve
su pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir.
Kayış gerginliği 1-1,5 cm civarında
olmalıdır. Vantilatör kayışı
hareketini krank mili kasnağından
alır ve vantilatör kayışı devir daim
pompası ve alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır. vantilatör
kayışı koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya
radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri
arızalı veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının
nedenleri:
->Radyatör peteklerinin
tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya
kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının
tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi
peteklerin üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide
çalışırken ılık ve kireçsiz su
konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan
ya da kireçten tıkanmış ise motor
fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek
temizlikte ve temiz su olması
gerekir.
Su olduğu halde motor fazla
ısınıyorsa, termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre
antifriz ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor,
gereğinden soğuk çalışır aşınmalar
artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması
motoru çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk
su konursa silindir kapağı ve blok
çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör
kapağı ıslak bir bezle tutulup
hafifçe gevşetilir ve buhar tamamen
atılınca radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi
çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı
olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma
sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer
hortumlarında kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin
sebebi kayış kopması olabilir.
MARŞ
SİSTEMİ

Marş sistemi motora ilk hareketi
verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa
basıldığında marş motorunun bediks
dişlisi volanın üzerindeki
dişlilerle kavraşır ve volanı
döndürür.
Volan da
krankı döndürerek, motora gerekli
ilk hareketi verir.
Marş
durumunda marş motoru hiç
dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da
sigortası atık olabilir.
Motor
çalışırken marş yapılırsa volan
dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi
zarar görür.
Marşa
basıldığında marş motoru dönmez,
korna da çalmaz ise sorun
aküde-kutup başlarında olabilir.
Akü başka bir
aküyle takviye yapılacaksa her iki
akünün (+) kutup başları (+) kutup
başlarıyla, (-) kutup başları ise
(-) kutup başlarıyla birleştirilir.
Her iki akünün de voltajı aynı
olmalıdır.
Dijital
göstergeli araçlarda akü takviyesi
yapılmaz.
Marşa basma
süresi 10-15 saniyedir. Fazla
basılırsa akü biter.
Marş
yapıldığında tık diye bir ses gelip,
marş motoru çalışmıyorsa akü kutup
başları gevşek olabilir.
Vantilatör
kayışı hareketini volant kasnağından
alır ve pervaneyi -devirdaim
pompasını- şarj dinamosunu
çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör
pervanesi - devirdaim pompası ve
şarj dinamosu hareket.
ŞARJ SİSTEMİ

Şarj
sistemi, motor çalışmaya
başladığı andan itibaren aracın
elektrik ihtiyacını karşılar ve
aküyü şarj eder.
Şarj
sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili
kasnağından vantilatör kayışı ile
aldığı mekanik enerjiyi elektrik
enerjisine çevirir. Bazı araçlarda
alternatör değil, şarj dinamosu
bulunur.
Konjektör (regülatör),
alternatörün ürettiği elektriğin
volt ve akımını ayarlar. Aracın
devri arttıkça alternatörden çıkan
akım ve voltajı ayarlar, tesisata ve
aküye gönderir.
Şarj
lambası, şarj sisteminin
çalışmadığını ikaz eder. Yani
alternatör, konjektör vs. arızasını
belirtir.
Bir araç için
gerekli elektrik enerjisini şarj
sistemi sağlar.
Akü, motor
çalışmazken ışık ve özel elektrikli
alıcılatrı besler.
Vantilatör
kayışı çok sıkı ise alternatör
yatakları bozulabilir.
Vantilatör
kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj
ikaz lambasından anlaşılır.
Motor
çalışırken ayağımızı gaz pedalından
çekince far ışıkları zayıflıyorsa
akü zayıflamış olabilir.
Motor
çalıştığı halde şarj ikaz lambası
yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek
olabilir ya da alternatör kablo
bağlantıları gevşek veya alternatör
kömürü aşınmış olabilir.
Aracın
durdurulup kontağın hemen
kapatılması gereken hallerden
bazıları:
- Şarj ikaz
lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da
ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör
ayarı bozuksa akünün su kaybı çok
olur.
Araçta
ampuller sık sık patlıyorsa veya akü
su kaybı fazlaysa veya konjektör
arızalı olabilir.
Marşa basılıp
motor çalıştığında şarj ikaz lambası
sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ

Aydınlatma sisteminde,
sigortalar, kablolar, farlar, park
lambası, sis lambası, plaka lambası,
gösterge lambası, iç aydınlatma
lambası, bagaj aydınlatma lambası,
gibi lambalar vardır.
İkaz
sisteminde, sinyaller, fren
ikaz lambaları, geri vites lambası,
korna bulunur.
Her elektrik
elemanı gibi araçlarda bulunan
aydınlatma ve ikaz sistemi
gibi elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları,
sigortalar, açma kapama düğmeleri ya
da kolları, ve alıcı olarak da
ampuller bulunmaktadır.
Bu
sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü
kutup başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri
ikaz sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir
kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa,
sigortası atık olabilir.
Flaşör
arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
Sigortalar
atıksa bunun yerine aynı amperde
sigorta takılır.
Far anahtarı
bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi
çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri
arızalı olabilir.
Aracın fren
lambaları yanmıyorsa, fren müşiri
arızalı olabilir.
Fren
lambalarından biri yanmıyorsa,
yanmayan lambanın ampulu yanmış
olabilir.
Farların
bakımı yapılırken, far ayarı
yapılır.
Farlardan biri
sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı
gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın
görevi, kısa devre olduğunda sistemi
korumaktır.
GÜÇ
AKTARMA ORGANLARI

Güç
aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj,
vites kutusu, şaft, diferansiyel,
akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü
arttırmak, kendine gelen hareketi 90
derece kırıp akslar yardımıyla
tekerleklere iletmek, virajlarda
içteki tekerleği az, dıştakini fazla
döndürerek kolay ve rahat viraj
almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla
vites kutusu arasındaki irtibatı
keserek vites değiştirme olanağı
sağlayan aktarma organıdır.
Akslar,
diferansiyelin hareketini
tekerleklere iletirler.
Vites kutusu,
aracın hızını ve gücünü ayarlar.
Araç hareket
halindeyken ayağımız debriyaj pedalı
üzerinde devamlı durursa debriyaj
balatası aşınır.
Aracın ilk
çalışması esnasında bir miktar gaz
verildikten sonra debriyaj pedalına
sonuna kadar basmanın faydası
vardır.
Debriyaj
balatası yağlanırsa debriyaj
kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç
vitese geçmez.
Vites
değiştirirken debriyaj pedalına
basılır.
Araç geri
vitese takılmak istendiğinde
takılmıyorsa, debriyaj pedalından
ayak çekilip yeniden basılır.
Aktarma
organlarında yağ olarak, dişli yağı
kullanılır.
Vites
değiştirirken ses geliyorsa,
debriyaja tam basılmamıştır.
Ani ve sert
duruş kalkış yapmak debriyaj
balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu
bakımı yapılırken yağa ve yağ
kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER

Lastiklerin
yeri, her altı ayda bir ya da her
10.000 km'de yer değiştirilerek
aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki
ağırlık dengesinin bozukluğu demek
olan balans oluşursa araçta titreşim
oluşur. Bu titreşimler en çok
direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik
değiştirilirken kriko takılınca el
freni çekili olmalıdır.
Lastiklere
normalden az hava basılırsa
lastikler sürekli olarak ortadan
aşınırlar ve araç titrer. Aracın
lastikleri araca binileceği zaman
kontrol edilir.
Dubleks lastik
iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı
havalarda zincir çekici tekerlerin
ikisine de takılır.
Isınmadan
dolayı lastik hava basıncı artmışsa
hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin
üzerindeki rakamlar lastik
ebatlerını belirtir.
Bir tekere
dubleks, diğer tekere şamyelli
lastik takılırsa araç bir tarafa
çeker.
Bijonların
temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER

Araçta
el freni duran aracı
sabitlemek için kullanılır. El freni
kopmuş ise el freni tutmaz. El freni
çekili durumda unutulup yola devam
edilirse kampanalar ısınır ve fren
tutmaz.
Araç
üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni
(kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak
freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren
sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli
bir araçta üsttekilere ilaveten hava
tüpü ve kompresör bulunur.
ABS
frenin avantajları,
frenlerken direksiyon hakimiyetini
bozmaması ve fren mesafesini
kısaltmasıdır.
Fren
yapılmasına rağmen aracın
hızı azalmıyorsa, fren
hidroliği yok veya azalmış hatta
fren ayarları gecşek olabilir. Fren
sistemine yağ sızmış olabilir. Fren
sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk
havalarda el freni çekil durumda
bırakılırsa fren balataları donarak
yapışır.
Fren
sisteminde hidrolik azalmışsa
hidrolik yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine
basıldığında ön ve arka tekerlekler
birlikte durur.
Araç çalışıyor
fakat hareket ettirilemiyorsa
el freni çekik
olabilir.
Aracın
kampanaları aşırı ısınmışsa fren
ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin
biri yeni biri eskiyse
frenlerken araç bir tarafa çeker.
Westinghouse
tipi frenli bir arabada
hareket halinde iken motor stop
ettirilirse asla fren
tutmaz.
Hava frenli
araçta hava basınç göstergesi basınç
göstermiyorsa araç olduğu
yerden kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN
SİSTEMİ

Ön
düzen sistemi, aracın
dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi,
direksiyon mili, sonsuz dişli,
sektör dişli, rot, eğri rot, kısa
rot, rotbaşı bu sistemin bazı
parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı
kontrol edilmelidir. Araçta çekme,
gezme vs. varsa servise
gidilmelidir. Kamber/ Kaster/
King-pim/ rot ve direksiyon kutusu
ayarları gibi ayarları vardır.
Ayarsızlık ve dişlilerin aşınması,
direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot
başlarının aşınması ile direksiyon
kutusu arızaları da
direksiyon boşluğunu
artırır.
Ön düzen
ayarları bozuksa ön lastikler içten
ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor
dönüyorsa lastik hava basıncı
normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ

Süspansiyon sistemi, araç
tekerlerinin aracın şasi ve
gövdesiyle birleştirildiği
sistemdir. Yaylar (helezon yay),
yaprak yaylar (makaslar) ve
amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar
otomobil türü araçlarda
makaslar ise genellikle
ağır hizmet araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe
titreşimleri üzerine alır. Yayların
salınımını amortisör
kontrol eder.
BAKIMLAR

Günlük
bakımda motorun yağına,
suyuna, fren hidroliğine, yakıtına,
lastik hava basınçlarına, ışık ve
ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör
kayışı gerginliği, akü bakımı
yapılır.
Akü bakımı
yaparken akü dış yüzeylerinin ve
kutup başlarındaki oksitlerin sodalı
su ve sıcak su ile temizlenmesine,
plakaların 1 cm üzerine kadar saf su
ilave edilmesine, eleman kapak
deliklerinin açık tutulmasına, kışın
akü donmasın diye akü tam şarj
ettirilir, dijital göstergeli araçta
asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü
kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst
kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden
dolayı yangın olursa akü kutup
başları çıkarılır.
Akü 2 kutp
başı arasında her iki kutup başına
değen bir madeni parça konsa akü
kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava
filtresinin bakımı yapılırken
sökülen parçalar gaz yağı ile
temizlenir.
Yeni bir
araçta 0-2000 km arası ilk kullanım
süresine rodaj denir. Rodaj süresi
çalışan parçaların birbiriyle alışma
süresidir. Rodaj süresince aşırı
sürat yapılmaz, ani duruş kalkış
yapılmaz, motor tam güç konumunda
çalıştırılmaz, uzun süre sabit hızda
gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER

Dizel
motorlarda silindire sadec
hava doldurulur ve yanma
sıkıştırılmış havanın üzerine
enjektörden yakıt püskürtülmesiyle
sağlanır.
Dizel
motorların yakıt sisteminde
günlük yaplacak işlerden biri
mazot-su ayırıcısı veya filtre ya da
yakıt deposundan yakıt sisteminin
suyunun alınmasıdır.
Dizel
motorlarda yanma enjektörden
yakıt püskürtmekle olur.
Enjektörler kendilerine enjeksyon
pompasından gelen mazotu
silindirlerdeki sıkıştırılmış
havanın içine püskürterek yanmayı
sağlarlar.
Enjeksyon
pompası, besleme pompası ile depodan
gelen yakıtı basınçlı olarak
enjektörlere yollar.
Dizel motorun
çalışmamasının bir nedeni, hava
yapmış olmasıdır. Hava
yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya
değişmesidir.
Dizel
motorlarda egzost dumanı
siyah çıkıyorsa yakıt
pompasına, enjektöre ve hava
filtresine bakılır. Ayrıca dizel
motorlarda marş yapıldığında marş
motoru dönüyor ancak motor
çalışmıyorsa yakıt filtresi de
takılı olabilir.
Özellikle
soğuk havalarda
dizel motoru kolay çalıştırabilmek
için kızdırma bujileri
kulanılır. |